Franz Schubert

Kwartet smyczkowy d-moll "Śmierć i dziewczyna" (oprac. Gustav Mahler)

Dymitr Szostakowicz

XIV Symfonia op. 135

Marek Moś
Dyrygent
AUKSO
Tatiana Monogarova
sopran
Sergei Leiferkus
bas

Dwie medytacje o śmierci. Kwartet smyczkowy d-moll (1824) Franciszka Schuberta (1797-1828), w opracowaniu Gustawa Mahlera, zawiera wariacje na temat zaczerpnięty z pieśni Śmierć i dziewczyna (1817). W pieśni tej śmierć (w niemczyźnie jest to rzeczownik rodzaju męskiego) okazuje się nie tak straszna: „Jestem przyjacielem. Nie przychodzę, by karać. Nie trać odwagi! W mych ramionach spokojnie zaśniesz”. Kwartet, mimo całego dramatyzmu, zachowuje ów prześwit transcendencji.

Inaczej u Dymitra Szostakowicza (1906-1975), który w żadną transcendencję nie wierzył. XIV Symfonia (1969) jest właściwie cyklem pieśni (do słów poetów rosyjskich, hiszpańskich, niemieckich, francuskich), w których poczucie tragizmu ludzkiego losu znajduje pełny wyraz. Nie zabraknie refleksji nad okrucieństwem historii. Poruszony jest również temat dla artysty kluczowy: po co nam, mieszkańcom takiego świata, dzieła sztuki?  Także tu, ale tylko pośrednio, impulsem twórczym było inne dzieło: cykl Pieśni i tańce śmierci Modesta Musorgskiego, przeznaczony na głos z fortepianem, instrumentowany przez Szostakowicza tuż przed rozpoczęciem pracy nad XIV Symfonią. [Stanisław Kosz]


Marek Moś

Marek MośDyrygent, dyrektor Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy AUKSO (od czasu jej powstania). Dyrektor artystyczny festiwalu Letnia filharmonia aukso na Suwalszczyźnie. Wybitny polski skrzypek i kameralista. Kształcił się w PSM I i II st. w Bytomiu i w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Jego pedagogami byli Kazimierz Dębicki i Andrzej Grabiec. Założyciel i wieloletni prymariusz Kwartetu Śląskiego – zespołu, który w krótkim czasie stał się jednym   z najwybitniejszych kwartetów smyczkowych w Europie. Z formacja tą występował na najbardziej prestiżowych festiwalach i najznakomitszych estradach świata, m. in. w Konzerthaus w Wiedniu, Concertgebouw i Ijsbreker w Amsterdamie, Vredenburg w Utrechcie, Schauspielhaus w Berlinie, Tivoli w Kopenhadze, Tonhalle w Dűsseldorfie, de Singel w Antwerpii, Merkin Hall w Nowym Jorku i Jordan Hall w Bostonie. Współpracuje także z wieloma orkiestrami symfonicznymi oraz teatrami operowymi.

Z Kwartetem Śląskim artysta dokonał ok. 30 prawykonań utworów polskich i obcych, z czego część była dedykowana zespołowi. Spośród ponad 20 prawykonań z AUKSO szczególnie ważnym wydarzeniem była  premiera Pasji wg św. Marka Pawła Mykietyna w 2008 roku. Artysta ma w swoim dorobku wiele nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia i Telewizji, a także firm fonograficznych (CD Accord, Olimpia, Patridge, Thesis, Wergo). Płyty z jego udziałem zdobywają liczne wyróżnienia i nagrody.
Monograficzna płyta z utworami kameralnymi H.M. Góreckiego zdobyła Nagrodę Polskiego Przemysłu Fonograficznego Fryderyk przyznaną za rok 1995. Dwa lata później wyróżnienie Płyta Roku magazynu Studio za rok 1997 zdobył CD z nagraniami kwartetów Karola Szymanowskiego i Witolda Lutosławskiego. W 2011 roku płyta Super Audio CD Chopin – Wydanie Narodowe, nagrana z Januszem Olejniczakiem i Orkiestrą AUKSO, otrzymała nagrodę Fryderyk w kategorii Najwybitniejsze Nagranie Muzyki Polskiej, a w 2015 doceniono w ten sposób także płytę Kilar / Moś/Aukso  w kategorii Album Roku – Muzyka symfoniczna i koncertująca.
Marek Moś jest również laureatem wielu innych nagród przyznanych m.in. na Konkursie Muzyki Współczesnej w Krakowie (1979), przez Międzynarodową Trybunę UNESCO w Paryżu (1984, 1988), Związek Kompozytorów Polskich (1994, 2005), Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Gloria Artis (2005), Marszałka Województwa Śląskiego (2005) oraz tytułu Honorowy Obywatel Miasta Tychy (2009).
Aktywności koncertowej i nagraniowej Marka Mosia towarzyszy praca dydaktyczna w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

 


AUKSO

AUKSO W lutym 1998 roku powstał jeden z najciekawszych europejskich zespołów kameralnych. Grupa absolwentów Akademii Muzycznej w Katowicach wspólnie z Markiem Mosiem, wybitnym skrzypkiem, dyrygentem i kameralistą, powołała do życia orkiestrę, która miała być dla nich obszarem artystycznych poszukiwań i twórczego rozwoju, wspólnego kreowania sztuki najwyższej wartości. Tak narodziło się AUKSO — z greckiego: wzrastanie. Nazwa, mówi o potrzebie doskonalenia i konsekwencji, o podejmowaniu wyzwań i otwarciu.

AUKSO koncertuje w kraju i za granicą, a w historię orkiestry wpisana jest współpraca z artystami tej miary, co Piotr Anderszewski, Rudolf Barshai, Howard Shelley, Andrzej Bauer, Jerzy Maksymiuk, Mark Minkowski, Jacek Kasprzyk, Daniele Alberti, Kaja Danczowska, Agata Szymczewska, Władysław Kłosiewicz, Janusz Olejniczak, Olga Pasiecznik czy The Hilliard Ensemble.

Zespół występuje na festiwalach, m.in. Wielkanocnym Ludwiga van Beethovena, SESC Sao Paulo, Wratislavia Cantans, Warszawskiej Jesieni, Auditorio Palacio de Congresos da Saragossa, Festival Sotto La Rocca we Włoszech, Sacrum Profanum, Festiwalu Muzyki Filmowej, Festiwalu Dialogu Czterech Kultur, Jazz Jamboree oraz wielu innych. Nagrywał także płyty z polską muzyką współczesną, m.in. utwory Grażyny Bacewicz, Henryka Mikołaja Góreckiego, Witolda Lutosławskiego, Wojciecha Kilara i Zbigniewa Preisnera.

Dziś AUKSO jest jedną z najznakomitszych europejskich orkiestr — wyróżniającym się, wszechstronnym zespołem, mądrze pielęgnującym własną indywidualność i w wyraźny sposób zaznaczającym swoją obecność w życiu kulturalnym Europy.


Tatiana Monogarova

Tatiana Monogarova Pochodzi z Moskwy, gdzie studiowała w Rosyjskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jej debiut międzynarodowy to partia Małgorzaty w Mistrzu i Małgorzacie Siergieja Słonimskiego z moskiewskim Teatrem Forum podczas tournée w Niemczech (pod batutą Michaiła Jurowskiego) oraz partia Kseni w Borysie Godunowie w La Fenice w Wenecji w roku 1995.

Artystka w repertuarze posiada partie Desdemony w Otellu, Paminy w Czarodziejskim flecie, Tatiany w Eugeniuszu Onieginie oraz Mimi w Cyganerii (projekty realizowane dla Łotewskiej Opery Narodowej, Ryga). Występowała też jako Tatiana i Hrabina w Weselu Figara w Wiedeńskiej Operze Narodowej oraz Pamina w Opéra de Nantes.

Tatiana Monogarova sezon artystyczny 2015-2016 rozpoczęła XIV Symfonią Szostakowicza wraz z Monachijską Orkiestrą Kameralną. W dalszej części sezonu występiła w tym repertuarze z Atlanta Symphony Orchestra pod dyrekcją Roberta Spano. Artystka zaebiutuje w roli Elżbiety (Don Carlo, Verdi) w Operze Frankfurckiej i w partii Mimi (Cyganeria, Puccini) w Liceu w Barcelonie. Można ją również usłyszeć w repertuarze koncertowym — wraz Monachijską Filharmonią zaśpiewa Stabat Mater Szymanowskiego pod dyrekcją Thomasa Dausgaarda.

Współpracowała z wieloma znanymi dyrygentami, m.in. Władimirem Spiwakowem, Władimirem Fiedosiejewem, Władimirem i Michaiłem Jurowskim, Michaiłem Pletniewem, Aleksandrem Wiedernikowem, Danielem Callegari, Andreasem Speringiem, Louisem Langree, Julianem Reynoldsem, Normundsem Vaicisem, Tomasem Netopilem, Edo de Waartem, Hansem Zenderem, Kentem Nagano i Walerijem Giergijewem.


Sergei Leiferkus

Sergei Leiferkus Pochodzący z Rosji bas Sergei Leiferkus jest wszechstronnym śpiewakiem o światowej sławie. Był jednym z pierwszych radzieckich artystów lat osiemdziesiątych, którzy zyskali popularność zarówno w świecie zachodnim, jak i w ojczyźnie. Poza działalnością operową daje liczne recitale solowe oraz koncerty z towarzyszeniem orkiestry.

Po studiach w Leningradzie, Leiferkus zadebiutował w 1972 roku na scenie Malïy Opera Theatre. W 1977 roku wcielił się w rolę Księcia Andrzeja (Wojna i pokój, Prokofiew). Występy na tej prestiżowej scenie ugruntowały jego pozycję jako światowej klasy śpiewaka. Wraz ze wzrostem jego znaczenia na arenie międzynarodowej pojawiły się nowe role, m.in. Don Giovanniego i Figaro Rossiniego.

Występował na tak znakomitych scenach operowych jak Wiener Staatsoper, La Scala, Teatro Colón, Opéra Bastille w Paryżu oraz Opera Narodowa w Amsterdamie. Poza festiwalem Glyndebourne Leiferkus wykonywał repertuar operowy podczas Salzburg Easter Festival, w Edynburgu i Bregencji. Artysta nagrał również wiele znakomitych cykli pieśniowych dla wydawnictwa Conifer i Chandos.

Pierwsza płyta z nagranego przez niego cyklu, zawierającego komplet pieśni Musorgskiego, była nominowana do nagrody Grammy, druga w 1997 roku otrzymała Cannes Classical Award, trzecia zaś została uhonorowana w tym samym roku nagrodą Diapason d’Or.

Recitale artysty spotkały się z wielkim uznaniem zarówno w Ameryce, jak i w Anglii. Poza recitalami w Tanglewood, podczas Wexford Festival, w Kozerthaus w Wiedniu oraz Filharmonii Kolońskiej, Leiferkus prowadził również klasy mistrzowskie w Britten-Pears School w Aldeburghu (Anglia).