Carolus Luython

Lamentationes Hieremiae Prophetae

  • Feria Quinta
  • Feria sexta In Parasceve
  • Sabbatho Sancto
Pedro Ruimonte

Lamentationes Hieremiae Prophetae

  • Sabbatho Sancto
Graindelavoix
Björn Schmelzer
kierownictwo artystyczne

Starotestamentowe Lamentacje opowiadają o klęsce królestwa judzkiego w okresie najazdu Babilończyków w roku 587 p.n.e, kiedy to upadła dynastia króla Dawida, zburzono świątynię, a miasto Jeruzalem legło w gruzach. Kościół Katolicki widzi w Lamentacjach zapowiedź późniejszej Męki Chrystusa, stąd pojawiają się w tekstach nabożeństw celebrowanych przed wschodem słońca tzw: “ciemnych jutrzniach” w Wielkim Tygodniu.

Belgijski zespół wokalny Graindelavoix wybrał na program swojego koncertu sześciogłosowe Lamentacje dwóch mało znanych renesansowych kompozytorów: Carolusa Luythona (1557-1620) oraz Pedro Ruimonte (1565-1627). Lamentacje Luythona, który większą część swojego życia spędził na dworze cesarskim we Wiedniu, zostały napisane w typowym stylu franko-flamandzkim i mogą przypominać kompozycje Josquina des Présa. Natomiast dzieło Ruimonte, działającego na dworze książęcym w Brukseli, utrzymane jest w charakterze hiszpańskiego mistycyzmu św. Teresy z Ávila i św. Jana od Krzyża. Wzorowane na lamentacjach Orlanda di Lassa, Giovanniego Pierluigiego da Palestriny wpisuje się w tradycję wielkich twórcach hiszpańskich: Christóbal de Moralesa oraz Tomása Luisa de Victorii. [Wojciecj Stępień]


Graindelavoix

Graindelavoixjest grupą multidyscyplinarną, mającą siedzibę w Antwerpii. Przedmiotem jej fascynacji jest głos, a także genealogia repertuarów wokalnych oraz ich związki z ciałem afektywnym, z historią i z geografią. Graindelavoix powstał na początku XXI wieku z inicjatywy antropologa i etnomuzykologa Björna Schmelzera. Pierwsze nagranie – rejestracja Missa Caput Ockeghema dla wytwórni „Glossa” (2006) – od razu wprowadziło graindelavoix na scenę międzynarodową. Schmelzer stworzył z graindelavoix rodzaj afektywnej muzykologii w działaniu: każde wykonane jest ewokacją i aktywacją wirtualnych sił i afektów obecnych w zachowanych śladach, które służą jako punkt wyjścia.

Artyści graindelavoix wywodzą się z różnych tradycji o szerokim spektrum artystycznych doświadczeń i specjalności. Podczas wykonania ta heterogeniczność nie jest wygładzona, lecz jeszcze wyraźniej uwydatniona. Graindelavoix zyskuje uznanie jako pionier całkowicie nowego podejścia do repertuarów muzyki dawnej, przekraczając muzealną wizję wykonawstwa opartego na źródłach historycznych, oferując śmiałe i często kontrowersyjne interpretacje, których wartość potwierdzają liczne międzynarodowe projekty, rezydencje, wykonania i płyty.

Graindelavoix zdobył wiele prestiżowych nagród, m.in. Edison Award, Klara Music Awards (dwukrotnie), Caecilia Prize of the Belgian Music Press, a także liczne nagrody przyznawane przez międzynarodowe magazyny muzyczne, takie jak „Classica Répertoire”, „Pizzicato” i „Scherzo”. Graindelavoix śpiewali dla melomanów Zomer Van Antwerpen, Roma Antwerpen, Laus Polyphoniae Festival, Moussem Festival, Berliner Festspiele, Early Music Festival Utrecht, Festival Alte Musik Regensburg, Radio France, Avignon Festival, Concertgebouw Amsterdam i wielu innych. Od 2015 graindelavoix rezyduje w Fondation Royaumont niedaleko Paryża, organizując koncerty i klasy mistrzowskie. Graindelavoix otrzymuje wsparcie strukturalne ze strony Wspólnoty flamandzkiej Belgii.


Björn Schmelzer

Björn Schmelzerstudiował antropologię i muzykologię, ale jako artysta interdyscyplinarny jest przede wszystkim samoukiem. Jest założycielem i dyrektorem artystycznym graindelavoix, grupy artystycznej, która rozpoczęła swą działalność od zgłębienia – warstwa po warstwie, fałda po fałdzie – geologii dawnych repertuarów muzycznych, aby przywrócić wartość fundamentalnemu anachronizmowi tych praktyk w czasie. Z tego powodu graindelavoix łączy artystów wielu dyscyplin: muzycznych, wizualnych i aktorskich.

Schmelzer podczas długich badań prowadzonych przede wszystkim w świecie śródziemnomorskim – we Włoszech (Sardynia, Sycylia), Hiszpanii, Portugalii i w Maroku – wyspecjalizował się w repertuarze i wykonawczych praktykach wokalnych. Dogłębnie przestudiował liczne praktyki średniowieczne (a także ich kontynuacje i relikty z czasów późniejszych), style ornamentacji i logikę wiedzy wykonawczej. Pracę tę łączy z elementami antropologii, historii, geografii humanistycznej oraz etnomuzykologii, co owocuje licznymi publikacjami oraz programami koncertowymi.

Björn Schmelzer opublikował wiele esejów oraz artykułów dla czasopism literackich, specjalistycznych i wydawnictw akademickich. Jest też autorem obszernych omówień zamieszczonych w książeczkach dołączonych do płyt CD. W chwili obecnej pracuje nad książką o praktykach wokalnych, która czerpać będzie z dziesięcioletniego doświadczenia graindelavoix. Z graindelavoix otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. tytuł „Młody Muzyk Roku” nadany przez belgijską Music Press.

W 2011 roku Schmelzer jako pierwszy uzyskał tytuł Creative Fellow in Musicology, na drodze współpracy pomiędzy Utrecht Early Music Festival oraz Centre for Humanities przy Uniwersytecie w Utrechcie. Poza działalnością jako dyrektor artystyczny graindelavoix, artysta kręci filmy, zarówno fabularne i dokumentalne, często związane z projektami graindelavoix.