Johannes Brahms

Nänie op. 82

Anton Webern

Das Augenlicht op. 26

Johannes Brahms

Schicksalslied op. 54

Karol Szymanowski

Litania do Marii Panny op. 59

Igor Strawiński

Symfonia psalmów

Alexander Liebreich
Dyrygent
NOSPR
Chór Filharmonii Narodowej
Iwona Sobotka
sopran

Duchowość Europy płynie dwoma prądami głównymi: grecko-rzymskim oraz judeo-chrześcijańskim.

Johannes Brahms (1833-1897) był romantykiem późnym, świadomym nieuchronnego kryzysu – nie tylko muzyki, całej Europy. Stąd pewnie tyle u niego gorzkiej, męskiej melancholii. Stąd też zainteresowanie tematyką grecką, zwłaszcza jej aspektem tragicznym. Do utworów tego nurtu należą Pieśń przeznaczenia (1871),  do słów Fryderyka Hölderlina, oraz Nänie (1881), do słów Fryderyka Schillera

Anton Webern (1883-1945) wprost do Grecji nie nawiązywał, ale jego światopogląd można śmiało nazwać „orfickim”. Kantata Światło oczu op. 26 (1935), do słów Hildegardy Jone,  mówi o przenikaniu się świata żywych i zmarłych. Realizuje zasady krystalicznej formy, która, niby soczewka, skupiać winna światło duchowe.

O swej ostatniej kompozycji, Litanii do Marii Panny (1930-33) napisał Karol Szymanowski: „To może najgłębsza, najbardziej skupiona rzecz moja”. Tekst Jerzego Lieberta mówi o pragnieniu wiary.

Symfonia psalmów (1930) otwiera katalog wielkich dzieł religijnych Igora Strawińskiego (1882-1971). Napisana została w początkach neoklasycznej fazy twórczości, z czytelnymi nawiązaniami do muzyki dawnej. Stanowi wyznanie wiary kompozytora, który w roku 1926 nawrócił się na prawosławie.


Alexander Liebreich

Alexander Liebreichuważany jest za jednego z najaktywniejszych dyrygentów swojego pokolenia. Funkcję dyrektora artystycznego Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach objął w roku 2012, zdobywając w kraju powszechne uznanie jako ten, który odkrył na nowo brzmienie orkiestry i wpisał je w dorobek artystyczny tego szczycącego się bogatą tradycją zespołu. W latach 2006-2016 był także głównym dyrygentem Monachijskiej Orkiestry Kameralnej, która pod jego kierownictwem wprowadziła do repertuaru nowe formy koncertowe i znacząco się rozwinęła. W latach 2011-2014 jako dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego w Tongyeong (TIMF) w Południowej Korei, wywarł istotny wpływ na dalszy dynamiczny rozwój Festiwalu. Pod jego kierownictwem artystycznym w maju 2016 roku w nowej sali koncertowej NOSPR odbyła się druga już edycja Fstiwalu Katowice Kultura Natura.

Z wyjątkową intuicją i biegłością Liebreich nieustannie poszukuje nowych perspektyw artystycznych. Ma głęboką świadomość historycznego, politycznego i społecznego wymiaru muzyki; uważa, iż przedstawianie i utrwalanie teraźniejszości jest obowiązkiem wobec przyszłości. Muzyka wokalna od zawsze pełniła w jego życiu szczególną rolę. Urodzony w Ratyzbonie, od wczesnych lat chłonął tradycję chóralną swego rodzinnego miasta. Oprócz dyrygentury studiował śpiew, zajmując się także filologią romańską i historią muzyki. Prowadził wiele wybitnych orkiestr, występując w znakomitych salach koncertowych – ostatnio w Musikverein w Wiedniu, Suntory Hall w Tokio i Cité de la Musique w Paryżu.


NOSPR

NOSPRpełni rolę ambasadora kulturalnego reprezentującego Polskę na międzynarodowej scenie artystycznej. Zespół utworzył w 1935 w Warszawie i prowadził do wybuchu II wojny światowej Grzegorz Fitelberg. Przez okres funkcjonowania zespołu jego dyrektorami artystycznymi byli tak wybitni dyrygenci, jak Witold Rowicki, Jan Krenz, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Tadeusz Strugała, Jerzy Maksymiuk, Stanisław Wisłocki, Jacek Kaspszyk, Antoni Wit i Gabriel Chmura. 31 sierpnia 2012 funkcję dyrektora artystycznego i I dyrygenta  objął Alexander Liebreich. Pierwszym dyrygentem gościnnym NOSPR jest Stanisław Skrowaczewski, dyrygentem honorowym – Jan Krenz.

Z zespołem występowało wielu znakomitych dyrygentów i solistów, m.in. Martha Argerich, Leonard Bernstein, Placido Domingo, Barbara Hendricks, Paweł Klecki, Kiryłł Kondraszyn, Witold Lutosławski, Mischa Maisky, Neville Marriner, Kurt Masur, Ivan Monighetti, Kun Woo Paik, Krzysztof Penderecki, Maurizio Pollini, Mścisław Rostropowicz, Artur Rubinstein, Jerzy Semkow, Isaac Stern czy Krystian Zimerman.

Prócz nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia orkiestra zrealizowała ponad 200 płyt CD dla wielu renomowanych wytwórni (m.in. Decca, EMI, Philips, Chandos, Naxos). Za dokonania fonograficzne NOSPR wyróżniony został licznymi nagrodami, m.in. Diapason d’Or Grand Prix du Disque de la Nouvelle Académie du Disque, Cannes Classical Award, Midem Classical Award.

Orkiestra występowała niemal we wszystkich krajach Europy, w obu Amerykach, a także w Japonii, Hongkongu, Chinach, Australii, Nowej Zelandii, Korei i w krajach Zatoki Perskiej. W ostatnich latach NOSPR zrealizowała wiele projektów, m.in. Maraton twórczości Góreckiego, Pociąg do muzyki Kilara. Od 2005 NOSPR jest organizatorem biennale – Festiwalu Prawykonań Polska Muzyka Najnowsza.


Chór Filharmonii Narodowej

Chór Filharmonii Narodowejrozpoczął profesjonalną działalność artystyczną w 1953 roku pod kierunkiem Zbigniewa Soi. Kolejnymi jego kierownikami byli: Roman Kuklewicz (1955-71), Józef Bok (1971-74), Antoni Szaliński (1974-78). W roku 1978 kierownictwo objął Henryk Wojnarowski, który funkcję tę pełni do dziś.

Głównym nurtem działalności zespołu jest udział w koncertach symfonicznych i oratoryjnych z Orkiestrą Filharmonii Narodowej oraz a cappella na macierzystej estradzie.  Chór regularnie bierze udział w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień oraz  Wratislavia Cantans.

Zespół znany jest także na arenie międzynarodowej. Zapraszany jest na wspólne koncerty przez takie orkiestry jak Filharmonicy Berlińscy i Monachijscy, Berlińska Orkiestra Radiowa, Orkiestra RIAS, Orkiestra mediolańskiej La Scali i wiele innych. Ważnym wydarzeniem w jego dziejach było zaproszenie do udziału w spektaklach opery Atem Franco Donatoniego w La Scali. Zespół powracał na tę znakomitą scenę operową jeszcze wielokrotnie.

Zespołem dyrygowali najwybitniejsi polscy i zagraniczni mistrzowie batuty i kompozytorzy.  Ogromny repertuar Chóru FN obejmuje ponad 400 dzieł oratoryjnych i utworów a cappella różnych epok. W kwietniu 2009 pierwsza płyta z Mszami Stanisława Moniuszki (DUX) nagrodzona została Fryderykiem w kategorii Album Roku – Muzyka Chóralna i Oratoryjna. W maju 2010 druga płyta została wyróżniona przez francuską Academie du Disque Lyrique Złotym Orfeuszem – Arturo Toscanini w kategorii „najlepsza inicjatywa fonograficzna”, za jaką uznano promocję twórczości Stanisława Moniuszki. Obie płyty stanowią jedyne na rynku światowym nagranie wszystkich mszy kompozytora.


Iwona Sobotka

Iwona Sobotkarozpoczęła swą międzynarodową karierę zdobywając Grand Prix i pierwszą nagrodę prestiżowego Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Królowej Elżbiety w Brukseli. Jest również laureatką I nagrody Konkursu Wykonawstwa Polskiej Pieśni Artystycznej w Warszawie, Grand Prix i nagród specjalnych Konkursu Wokalnego im. I. J. Paderewskiego w Bydgoszczy oraz I miejsca na East and West International Artists Audition w Nowym Jorku, nagrodzonego debiutowym koncertem w Carnegie Hall.

Występowała niemal we wszystkich krajach Europy oraz w Japonii, Chinach i obu Amerykach w tak prestiżowych miejscach jak Filharmonia Berlińska, Konzerthaus we Wiedniu, Salle Pleyel w Paryżu, Royal Albert Hall w Londynie, Palais de Beaux Arts w Brukseli czy Suntory Hall w Tokio. Współpracowała m.in z Wiener Symphoniker, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, NDR Sinfonieorchester, Bayerischer Rundfunkorchester, Royal Philharmonic Orchestra, City of Birmingham Symphony Orchestra, Orchestre Philharmonique du Luxembourg, Sinfonia Varsovia pracując z wieloma prominentnymi dyrygentami takimi jak Sir Colin Davies, Sir Simon Rattle, Marco Armiliato, Sylwian Camberling, Teodor Currentzis. Gabriel Chmura, Teodor Currentzis, Jacek Kaspszyk, Massimo Zanetti, czy Antoni Wit. Regularnie występuje także w Polsce, współpracując m.in z Filharmonią Narodową, Sinfonią Varsovią czy Narodową Orkiestrą Polskiego Radia w Katowicach.

Równie dobrze jak na estradzie, czuje się na scenie. Od debiutu w Operze Narodowej w Paryżu, artystka występuje regularnie na scenach operowych całej Europy. Od tego czasu stworzyła role Violetty (La Traviata), Tatyany (Eugeniusz Onegin), Paminy (Czarodziejski Flet), Donny Anny (Don Giovanni), Julii (Romeo i Julia) czy Micaëli (Carmen). W Polsce zadebiutowała w roku 2008 w Teatrze Wielkim Operze Narodowej w Warszawie jako Zuzia (Verbum Nobile). W 2010 roku wystąpiła na Festiwalu Schleswig
Holstein Musik Festiwal gdzie wcieliła się w entuzjastycznie przyjętą przez publiczność i krytykę tytułową rolę Halki w operze Stanisława Moniuszki, a rok później powróciła tam jako Liu w (Turandot) wzbudzając niemniejszy zachwyt “Iwona Sobotka, zachwyciła swoim ciepłym, elastycznym głosem, doprowadzając w trzecim akcie publikę do łez. To było jasne: To co się tu wydarzyło, było niespotykaną przyjemnością” (Schleswig-Holsteinischer Zeitungsverlag).

Iwona Sobotka jest powszechnie doceniana za interpretacje polskiego repertuaru wokalnego – w szczególności dzieł Karola Szymanowskiego. W roku 2004 ukazała się jej pierwsza solowa płyta wydana przez wytwórnię Channel Classics jako zbiór pieśni Karola Szymanowskiego wyróżniona przez Polską Akademię Fonograficzną nagrodą Fryderyk za najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej. Kolejny album z pieśniami Szymanowskiego zarejestrowany dla wytworni EMI Classics z udziałem City of Birmingham Symphony Orchestra pod dyrekcją Sir Simona Rattle´a, otrzymał pięć gwiazdek prestiżowego BBC Music Magazine. W roku 2010 na zaproszenie pianisty Piotra Anderszewskiego, artystka wzięła udział w cyklu koncertów „Szymanowski Focus” propagując muzykę tego kompozytora m.in. w Wigmore Hall w Londynie oraz w Carnegie Hall w Nowym Jorku. Jest również stałym gościem festiwalu Mecklenburg-Vorpommern, na którym w roku 2007 otrzymała nagrodę publiczności.

W tym sezonie na zaproszenie legendarnych Filharmoników Berlińskich i ich dyrygenta Sir Simona Rattle, Iwona weźmie udział w tournée orkiestry po Azji występując w salach koncertowych Japonii i Tajwanu. Absolwentka Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie oraz Escuela Superior de Música Reina Sofía w Madrycie, gdzie kształciła się pod kierunkiem wybitnego artysty i pedagoga