Gérard Grisey

Quatre chants pour franchir le seuil na sopran i zespół instrumentalny

Szymon Bywalec
Dyrygent
Orkiestra Muzyki Nowej
Agata Zubel
sopran

Ostatnia kompozycja francuskiego kompozytora Gerarda Griseya Quatre chants pour franchir le seul (1996-1998) na sopran i 15 instrumentów jest arcydziełem. To medytacja o śmierci w czterech odsłonach – śmierci anioła, cywilizacji, głosu oraz ludzkości. Premiera odbyła się w 1999. I choć pieśni powstały po odejściu matki kompozytora, trudno uciec od skojarzeń z jego własną śmiercią. Teksty pochodzą z czterech różnych epok i kultur: chrześcijańskiej, egipskiej, greckiej i mezopotamskiej. Pieśń I jest refleksją nad umierającym aniołem z wiersza Les heures de la nuit Christiana Gueza Ricorda. Pieśń II ma charakter litanii i napisana została do fragmentów tekstu z sarkofagu egipskiego. Pieśń III powstała do tekstu greckiej poetki Erinny (VI w.p.n.e.), Pieśń IV oparta na fragmentach eposu o Gilgameszu opisującym kataklizm i zniszczenie świata. Epilog, w postaci Kołysanki, przynosi uspokojenie i symbolizuje nowy początek.
[Magdalena Stochniol]


Szymon Bywalec

Szymon BywalecUkończył z wyróżnieniem dyrygenturę symfoniczno-operową w klasie Jana Wincentego Hawela w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. W latach 2006–2013 był dyrektorem artystycznym Akademickiej Orkiestry Symfonicznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach. współpracował wówczas Podczas różnych projektów współpracował wówczas z tak znanymi dyrygentami, jak: G. Chmura, T. Yuasa, A. Tamayo, J. Kaspszyk, K. Penderecki, P. McCreesh. Jest także absolwentem Akademii Muzycznej w Krakowie, gdzie studiował w klasie oboju Jerzego Kotyczki.

Jako stypendysta sieneńskiej Accademia Musicale Chigiana doskonalił swój warsztat dyrygencki w klasie mistrzowskiej G. Gelmettiego (2001) i L. Zagroska (2002 – Diploma di Merito). Brał również udział w kursach mistrzowskich prowadzonych m.in. przez G. Chmurę, K. Masura, Z. Peskó, P. Bouleza.

Jest laureatem I nagrody w 2. Ogólnopolskim Przeglądzie Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego w Białymstoku (1998), a także dwóch nagród pozaregulaminowych przyznanych w ramach 6. Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach (1999). Kilkakrotnie był stypendystą Ministra Kultury i Sztuki.

Jest stałym dyrygentem Orkiestry Muzyki Nowej, którą prowadził podczas różnych festiwali, takich jak: Warszawska Jesień, Musica Polonica Nova i Musica Electronica Nova we Wrocławiu, Festiwal Muzyki Pawła Szymańskiego w Warszawie, Melos-Étos w Bratysławie, Aksamitna Kurtyna 2 we Lwowie, Beijing Modern w Pekinie, Hindsgavl Festival w Danii. Regularnie współpracuje też z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach.

Ma na swym koncie ponad 100 światowych i polskich prawykonań. Z OMN dokonał wielu nagrań dla Polskiego Radia, a także zarejestrował materiał dźwiękowy na pierwszą płytę CD nominowaną do nagrody Akademii Fonograficznej Fryderyk 2003. Za album monograficzny z muzyką Weroniki Ratusińskiej (DUX) otrzymał wraz z OMN w kwietniu 2009 r. PizzicatoSupersonic Award. Nagranie Trzech pieśni do słów Trakla Pawła Szymańskiego uzyskało w czerwcu 2007 r. rekomendację na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu, zaś wykonane z Orkiestrą Sinfonia Varsovia Gemisatos Magdaleny Długosz oraz things lost things invisible Ewy Trębacz otrzymały rekomendację w czerwcu 2009 r. Wydana wraz z wiolonczelistą Jakobem Kullbergiem płyta CD z koncertami wiolonczelowymi kompozytorów skandynawskich (Nørgård, Nordheim, Saariaho) otrzymała w styczniu 2013 r. Lyt til Nytprisen – Nagrodę Radia Duńskiego za rok 2012. W 2016 r. ukazał się album nagrany we współpracy z włoskim klarnecistą Michelle Marellim i OMN (Decca).

Od 2011 r. jest członkiem Rady Programowej festiwalu Warszawska Jesień, a w latach 2013–2016 był dyrektorem artystycznym festiwalu Musica Polonica Nova.

Dyrygował wieloma orkiestrami symfonicznymi, radiowymi i kameralnymi w Polsce i za granicą.


Orkiestra Muzyki Nowej

Orkiestra Muzyki NowejOrkiestra Muzyki Nowej od kilkunastu lat eksploruje obszar sztuki współczesnej z naciskiem na muzykę najnowszą, poszukując dzieł znaczących dla kultury, interesujących dla odbiorcy, nowatorskich, czasem niesłusznie zapomnianych, wartych przygotowania, publicznej prezentacji i rejestracji na płytach CD.

Efektem tej aktywności jest ponad sto prawykonań zaprezentowanych podczas krajowych i zagranicznych festiwali muzycznych, szereg nagrań radiowych
i studyjnych, z których znaczna część została uwieczniona na płytach, otrzymując wysokie oceny oraz nagrody międzynarodowej krytyki, w tym m.in.: nagrodę Radia Duńskiego P2-Prize,Pizzicato Supersonic Award, liczne rekomendacje na Międzynarodowych Trybunach Kompozytorów UNESCO (Paryż, Amsterdam) oraz nominację do nagrody Fryderyk 2003.

Kompetencje wykonawcze zespołu – cenione przez kompozytorów, organizatorów festiwali, promotorów muzyki współczesnej i wydawców płytowych – to efekt szeroko zakrojonej współpracy ze znakomitymi dyrygentami, solistami i reżyserami dźwięku, a także odwagi w podejmowaniu artystycznych wyzwań obejmujących prezentacje wielu wymagających i karkołomnych wręcz pozycji repertuarowych muzyki
XX wieku (m.in. Répons i Derive 2 Pierre’a Bouleza) oraz liczne prawykonania dzieł uważanych czasem za niewykonalne i odrzucanych przez innych twórców.

OMN to również inspirator i organizator wielu przedsięwzięć artystycznych skomplikowanych pod względem logistycznym, wśród których można wyróżnić organizację działań interdyscyplinarnych
z udziałem tancerzy, solistów i wokalistów, z wykorzystaniem multimediów oraz technologii informatycznych realizowanych poza salami koncertowymi.

Formacja uczestniczy w międzynarodowych projektach łączących różne dziedziny sztuki.  Współpracuje
z wieloma instytucjami promującymi muzykę współczesną i zespołami, które specjalizują się w jej wykonawstwie.


Agata Zubel

Agata ZubelKompozytorka i wokalistka. Studiowała w Akademii Muzycznej im.Karola Lipińskiego we Wrocławiu i jako doktor habilitowany sztuki muzycznej wykłada w macierzystej uczelni.
Wokalistka znana z niestandardowej skali głosu i wykorzystywania go w sposób łamiący stereotypy. Koncertuje na całym świecie, ma w dorobku wiele prawykonań. Laureatka kilkunastu konkursów – wokalnych i kompozytorskich.

Do najważniejszych wyróżnień należą „Paszport Polityki” (2005), „Fryderyk” za monograficzną płytę Cascando (2010), zwycięstwo na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów za kompozycję Not I (2013), nagroda „Polonica Nova” (2014), odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej. Z Cezarym Duchnowskim współtworzy duet ElettroVoce.
Oprócz kilkudziesięciu filharmonii i festiwali, jako wokalistka oraz kompozytorka współpracowała z czołowymi zespołami z całego świata, m.in.: Klangforum Wien, musikFabrik, London Sinfonietta, Eighth Blackbird Ensemble, Seattle Chamber Players, San Francisco Contemporary Music Players.
Wśród kilkunastu publikacji fonograficznych znajdują się m.in. albumy kompozytorskie: Not I (KAIROS) oraz Cascando (CD Accord), jak i wokalne: Poems z interpretacjami pieśni Coplanda, Berga i Szymańskiego, el Derwid – Plamy na słońcu oraz najnowszy Dream Lake z cyklami wokalnymi Witolda Lutosławskiego i Andrzeja Czajkowskiego (CD Accord).
Nowe kompozycje tworzy na zamówienia prestiżowych instytucji muzycznych, m.in.: Los Angeles Philharmonic, Seattle Symphony, Hannoversche Gesellschaft für Neue Musik dla Staatsoper Hannover, Westdeutschen Rundfunks dla Neue Vocalsolisten, Ensemble Inter-Contemporain, Festiwalu Ultraschall w Berlinie, rozgłośni Deutsche Welle w Bonn, Festiwalu Wratislavia Cantans, Teatru Wielkiego–Opery Narodowej.