Sala Koncertowa NOSPR
Kup bilet
César Franck

Preludium, fuga i wariacja op. 18

(oprac. na fortepian: Harold Bauer)

Claude Debussy

Obrazy (zeszyt II)

Wyspa radosna

Aleksander Skriabin

II Sonata gis-moll op. 19

III Sonata fis-moll op. 23

Siergiej Rachmaninow

10 preludiów op. 23

(wybór)

Nikolai Lugansky
fortepian

Muzyka Aleksandra Skriabina (1872–1915) pełna jest intuicji religijnych rodem ze starożytnej gnozy. Zasadniczą rolę pełni w nich opozycja męskość/żeńskość. Tworzyły one pierwotnie doskonałą Jedność, nim rozdzieliły się w procesie indywidualizacji i degeneracji, który doprowadził do katastrofy, jaką było stworzenie świata przez istoty niższego rzędu. Miłosne pożądanie wiąże nas z kosmosem cierpienia, ale zarazem tli się w nim pamięć pierwotnej Jedności, która może stać się zaczynem wyzwolenia. Zew natury wilgotnej i czarującej odnaleźć można w II Sonacie gis-moll (1893–1897), inspirowanej kontemplacją morza, raz spokojnego, raz wzburzonego. Tajemnicze repetycje-fanfary są głosem boskiej intuicji, wezwaniem do przebudzenia z bolesnego snu natury.

Spekulacje gnostyckie wyraźniej jeszcze przejawiają się w III Sonacie fis-moll (1897–1898), przedstawiającej dzieje duszy, która rzuca się namiętnie w świat cierpienia, odnajduje pozorny spokój w świecie zmysłowym, lecz w końcu dociera do niej prawda o jej pozaświatowym pochodzeniu – dusza jest jednak zbyt słaba, by zerwać kosmiczne więzy.

W Wyspie radosnej (1904) Claude’a  Debussy’ego (1862–1918) nie ma śladu takich dramatów: to wybuch wybuchem pasji i entuzjazmu. Kompozycja powstała na wyspie Jersey, na którą kompozytor udał się wraz z miłością swego życia, Emmą Bardac.

Obrazy (zeszyt drugi, 1907) to cykl trzech poematów. W Dzwonach poprzez liście przywołane są dźwięki dobywające się z kościelnej wieży w wiosce Rahon (na francuskiej Jurze). Księżyc schodzący na ruiny świątyni to fantazja o kulturach Dalekiego Wschodu. Inspiracją dla Złotych rybek było chińskie pudełko pokryte laką, z inkrustacją przedstawiającą parę ryb.

10 preludiom op. 23 (1901–1903) Sergiusza Rachmaninowa (1873–1943) patronuje dopiero co poślubiona Muza, kuzynka kompozytora, Natalia Satina.

Preludium, fuga i wariacja op. 18 (1860–1862) Césara Francka (1822–1890) to późnoromantyczny hołd złożony mistrzom muzycznego baroku.

Marcin Trzęsiok