Sala Koncertowa NOSPR

Program

Johannes Brahms

Nänie op. 82

Anton Webern

Das Augenlicht op. 26

Johannes Brahms

Schicksalslied op. 54

Karol Szymanowski

Litania do Marii Panny op. 59

Igor Strawiński

Symfonia psalmów

Alexander Liebreich
Dyrygent
NOSPR
Chór Filharmonii Narodowej
Iwona Sobotka
sopran

Duchowość Europy płynie dwoma prądami głównymi: grecko-rzymskim oraz judeo-chrześcijańskim.

Johannes Brahms (1833-1897) był romantykiem późnym, świadomym nieuchronnego kryzysu – nie tylko muzyki, całej Europy. Stąd pewnie tyle u niego gorzkiej, męskiej melancholii. Stąd też zainteresowanie tematyką grecką, zwłaszcza jej aspektem tragicznym. Do utworów tego nurtu należą Pieśń przeznaczenia (1871),  do słów Fryderyka Hölderlina, oraz Nänie (1881), do słów Fryderyka Schillera

Anton Webern (1883-1945) wprost do Grecji nie nawiązywał, ale jego światopogląd można śmiało nazwać „orfickim”. Kantata Światło oczu op. 26 (1935), do słów Hildegardy Jone,  mówi o przenikaniu się świata żywych i zmarłych. Realizuje zasady krystalicznej formy, która, niby soczewka, skupiać winna światło duchowe.

O swej ostatniej kompozycji, Litanii do Marii Panny (1930-33) napisał Karol Szymanowski: „To może najgłębsza, najbardziej skupiona rzecz moja”. Tekst Jerzego Lieberta mówi o pragnieniu wiary.

Symfonia psalmów (1930) otwiera katalog wielkich dzieł religijnych Igora Strawińskiego (1882-1971). Napisana została w początkach neoklasycznej fazy twórczości, z czytelnymi nawiązaniami do muzyki dawnej. Stanowi wyznanie wiary kompozytora, który w roku 1926 nawrócił się na prawosławie.


Alexander Liebreich

Alexander LiebreichPierwszy dyrygent i dyrektor artystyczny Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach.

Laureat International Classical Music Awards, nominowany do nagrody Grammy (2018).

W zakresie sztuki dyrygenckiej kształcił się w Hochschule für Musik und Theater
w Monachium i Mozarteum w Salzburgu. Silny wpływ na jego osobowość artystyczną
i warsztat wywarli głównie Michael Gielen, Nikolaus Harnoncourt i Claudio Abbado.

Koncertował z wieloma orkiestrami i solistami o międzynarodowej renomie. W latach 2006–2016 pełnił funkcję pierwszego dyrygenta i dyrektora artystycznego Münchener Kammerorchester, z którą dokonał licznych nagrań płytowych. W październiku 2016 roku Bawarskie Ministerstwo Edukacji, Kultury, Nauki i Sztuki przyznało mu nagrodę specjalną w dziedzinie kultury.

Alexander Liebreich jest dyrektorem artystycznym Richard Strauss Festival w Garmisch-Partenkirchen i przewodniczącym Towarzystwa Richarda Straussa, jako następca Wolfganga Sawallischa i Brigitte Fassbaender.

We wrześniu 2018 roku objął stanowisko głównego dyrygenta i dyrektora artystycznego Praskiej Radiowej Orkiestry Symfonicznej. W październiku tego samego roku otrzymał również nagrodę Opus Klassik.


© Bartek Barczyk
© Bartek Barczyk

NOSPRpełni rolę ambasadora kulturalnego, reprezentującego kraj na międzynarodowej scenie artystycznej. Orkiestra współpracowała z jednymi z największych kompozytorów drugiej połowy XX wieku – Witoldem Lutosławskim, Henrykiem Mikołajem Góreckim i Krzysztofem Pendereckim, wielokrotnie prezentując pierwsze wykonania ich dzieł.

Zespół utworzył w 1935 roku w Warszawie i prowadził do wybuchu II wojny światowej Grzegorz Fitelberg. W 1945 roku orkiestrę reaktywował w Katowicach Witold Rowicki. W 1947 roku dyrekcję artystyczną objął ponownie Fitelberg. Po jego śmierci (1953) zespołem kierowali kolejno: Jan Krenz, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Tadeusz Strugała, Jerzy Maksymiuk, Stanisław Wisłocki, Jacek Kaspszyk, Antoni Wit, Gabriel Chmura oraz ponownie Jacek Kaspszyk.

We wrześniu 2000 roku dyrektorem naczelnym i programowym NOSPR została Joanna Wnuk-Nazarowa. W sierpniu 2012 roku funkcję pierwszego dyrygenta i dyrektora artystycznego objął Alexander Liebreich. Od września 2018 roku dyrektorem naczelnym i programowym NOSPR jest Ewa Bogusz-Moore.

Prócz nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia zespół ma w swoim dorobku ponad 200 albumów, za które został wyróżniony m.in. nagrodami Diapason d’Or, Grand Prix du Disque, International Classical Music Award. Wraz z NOSPR występowało wielu znakomitych dyrygentów i solistów. Orkiestra koncertowała podczas licznych tournées i festiwali na całym świecie – niemal we wszystkich państwach Europy, w obu Amerykach, a także w Japonii, Hongkongu, Chinach, Australii, Nowej Zelandii, Korei i w krajach Zatoki Perskiej. Zrealizowała szereg projektów, w tym Maraton twórczości Góreckiego, Pociąg do muzyki Kilara, Muzyczne podróże morskie.

Od 2015 roku NOSPR – laureat nagrody specjalnej International Classical Music Award 2018 – jest organizatorem Festiwalu Katowice Kultura Natura, a od 2005 roku Festiwalu Prawykonań Polska Muzyka Najnowsza.


Chór Filharmonii Narodowej

Chór Filharmonii Narodowejrozpoczął profesjonalną działalność artystyczną w 1953 roku pod kierunkiem Zbigniewa Soi. Kolejnymi jego kierownikami byli: Roman Kuklewicz (1955-71), Józef Bok (1971-74), Antoni Szaliński (1974-78). W roku 1978 kierownictwo objął Henryk Wojnarowski, który funkcję tę pełni do dziś.

Głównym nurtem działalności zespołu jest udział w koncertach symfonicznych i oratoryjnych z Orkiestrą Filharmonii Narodowej oraz a cappella na macierzystej estradzie.  Chór regularnie bierze udział w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień oraz  Wratislavia Cantans.

Zespół znany jest także na arenie międzynarodowej. Zapraszany jest na wspólne koncerty przez takie orkiestry jak Filharmonicy Berlińscy i Monachijscy, Berlińska Orkiestra Radiowa, Orkiestra RIAS, Orkiestra mediolańskiej La Scali i wiele innych. Ważnym wydarzeniem w jego dziejach było zaproszenie do udziału w spektaklach opery Atem Franco Donatoniego w La Scali. Zespół powracał na tę znakomitą scenę operową jeszcze wielokrotnie.

Zespołem dyrygowali najwybitniejsi polscy i zagraniczni mistrzowie batuty i kompozytorzy.  Ogromny repertuar Chóru FN obejmuje ponad 400 dzieł oratoryjnych i utworów a cappella różnych epok. W kwietniu 2009 pierwsza płyta z Mszami Stanisława Moniuszki (DUX) nagrodzona została Fryderykiem w kategorii Album Roku – Muzyka Chóralna i Oratoryjna. W maju 2010 druga płyta została wyróżniona przez francuską Academie du Disque Lyrique Złotym Orfeuszem – Arturo Toscanini w kategorii „najlepsza inicjatywa fonograficzna”, za jaką uznano promocję twórczości Stanisława Moniuszki. Obie płyty stanowią jedyne na rynku światowym nagranie wszystkich mszy kompozytora.


Iwona Sobotka

Iwona Sobotkarozpoczęła swą międzynarodową karierę zdobywając Grand Prix i pierwszą nagrodę prestiżowego Międzynarodowego Konkursu Wokalnego im. Królowej Elżbiety w Brukseli. Jest również laureatką I nagrody Konkursu Wykonawstwa Polskiej Pieśni Artystycznej w Warszawie, Grand Prix i nagród specjalnych Konkursu Wokalnego im. I. J. Paderewskiego w Bydgoszczy oraz I miejsca na East and West International Artists Audition w Nowym Jorku, nagrodzonego debiutowym koncertem w Carnegie Hall.

Występowała niemal we wszystkich krajach Europy oraz w Japonii, Chinach i obu Amerykach w tak prestiżowych miejscach jak Filharmonia Berlińska, Konzerthaus we Wiedniu, Salle Pleyel w Paryżu, Royal Albert Hall w Londynie, Palais de Beaux Arts w Brukseli czy Suntory Hall w Tokio. Współpracowała m.in z Wiener Symphoniker, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, NDR Sinfonieorchester, Bayerischer Rundfunkorchester, Royal Philharmonic Orchestra, City of Birmingham Symphony Orchestra, Orchestre Philharmonique du Luxembourg, Sinfonia Varsovia pracując z wieloma prominentnymi dyrygentami takimi jak Sir Colin Davies, Sir Simon Rattle, Marco Armiliato, Sylwian Camberling, Teodor Currentzis. Gabriel Chmura, Teodor Currentzis, Jacek Kaspszyk, Massimo Zanetti, czy Antoni Wit. Regularnie występuje także w Polsce, współpracując m.in z Filharmonią Narodową, Sinfonią Varsovią czy Narodową Orkiestrą Polskiego Radia w Katowicach.

Równie dobrze jak na estradzie, czuje się na scenie. Od debiutu w Operze Narodowej w Paryżu, artystka występuje regularnie na scenach operowych całej Europy. Od tego czasu stworzyła role Violetty (La Traviata), Tatyany (Eugeniusz Onegin), Paminy (Czarodziejski Flet), Donny Anny (Don Giovanni), Julii (Romeo i Julia) czy Micaëli (Carmen). W Polsce zadebiutowała w roku 2008 w Teatrze Wielkim Operze Narodowej w Warszawie jako Zuzia (Verbum Nobile). W 2010 roku wystąpiła na Festiwalu Schleswig
Holstein Musik Festiwal gdzie wcieliła się w entuzjastycznie przyjętą przez publiczność i krytykę tytułową rolę Halki w operze Stanisława Moniuszki, a rok później powróciła tam jako Liu w (Turandot) wzbudzając niemniejszy zachwyt “Iwona Sobotka, zachwyciła swoim ciepłym, elastycznym głosem, doprowadzając w trzecim akcie publikę do łez. To było jasne: To co się tu wydarzyło, było niespotykaną przyjemnością” (Schleswig-Holsteinischer Zeitungsverlag).

Iwona Sobotka jest powszechnie doceniana za interpretacje polskiego repertuaru wokalnego – w szczególności dzieł Karola Szymanowskiego. W roku 2004 ukazała się jej pierwsza solowa płyta wydana przez wytwórnię Channel Classics jako zbiór pieśni Karola Szymanowskiego wyróżniona przez Polską Akademię Fonograficzną nagrodą Fryderyk za najwybitniejsze nagranie muzyki polskiej. Kolejny album z pieśniami Szymanowskiego zarejestrowany dla wytworni EMI Classics z udziałem City of Birmingham Symphony Orchestra pod dyrekcją Sir Simona Rattle´a, otrzymał pięć gwiazdek prestiżowego BBC Music Magazine. W roku 2010 na zaproszenie pianisty Piotra Anderszewskiego, artystka wzięła udział w cyklu koncertów „Szymanowski Focus” propagując muzykę tego kompozytora m.in. w Wigmore Hall w Londynie oraz w Carnegie Hall w Nowym Jorku. Jest również stałym gościem festiwalu Mecklenburg-Vorpommern, na którym w roku 2007 otrzymała nagrodę publiczności.

W tym sezonie na zaproszenie legendarnych Filharmoników Berlińskich i ich dyrygenta Sir Simona Rattle, Iwona weźmie udział w tournée orkiestry po Azji występując w salach koncertowych Japonii i Tajwanu. Absolwentka Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie oraz Escuela Superior de Música Reina Sofía w Madrycie, gdzie kształciła się pod kierunkiem wybitnego artysty i pedagoga