Sala Koncertowa NOSPR
Kup bilet
Piotr Czajkowski

Uwertura-fantazja Romeo i Julia

Hector Berlioz

Śmierć Kleopatry

Scena liryczna na głos i orkiestrę do słów Pierre-Ange’a Vieillarda

Igor Strawiński

Król Edyp

Opera-oratorium w 2 aktach z prologiem według Sofoklesa do tekstu Jeana Cocteau

Alexander Liebreich
Dyrygent
NOSPR
Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej
Michael Weinius
Edyp
tenor
Tanja Ariane Baumgartner
Jokasta
mezzosopran
Krešimir Stražanac
bas-baryton
Kreon
Oleg Tsibulko
bas
Tejrezjasz
Piotr Maciejowski
Pasterz
tenor
Jan Żądło
baryton
Posłaniec
Zbigniew Zamachowski
partia mówiona
Zapowiadacz

Debussy stwierdził kiedyś, że muzyka zaczyna się tam, gdzie słowo traci moc wyrażania tego, co niewyrażalne. Nic dziwnego, że nie znosił Berlioza – kompozytora, którego muzyka przypomina monumentalny teatr ekspresji wywiedzionej wprost ze słowa. Niewielu twórców z taką wyobraźnią i znawstwem sięgało do inspiracji literackich – Berliozowska Śmierć Kleopatry (1829), zuchwała pod względem harmonicznym, pozbawiona tradycyjnego podziału na arie i recytatywy, nie znalazła jednak uznania jurorów Prix de Rome – mimo oczywistych odniesień nie tylko do finałowej sceny Antoniusza i Kleopatry, lecz także monologu młodziutkiej kochanki z Romea i Julii Szekspira.

Czajkowski (1840–1893) Berlioza podziwiał, ale nie mógł się pogodzić z nieodłącznym od jego twórczości „żywiołem brzydoty”. Swoją uwerturę-fantazję Romeo i Julia (1869, rew. 1870, 1880) przerabiał dwukrotnie. Wersja ostateczna niesie z sobą potężny ładunek emocji. Są to jednak emocje „piękne”, dalekie od prawdy dramatycznej z utworów Berlioza (1803–1869), o której Schumann napisał kiedyś, że „olśniewa jak błysk światła, ale też pozostawia po sobie zapach siarki”.

Całkiem inne podejście do kulturowo-literackiego źródła inspiracji zaprezentował Strawiński (1882–1971), pisząc swą operę-oratorium Król Edyp (1927). Postanowił wydobyć z tragedii Sofoklesa esencję i uwolnić się od przymusu dramatyzowania narracji muzycznej. Neoklasyczna kompozycja Strawińskiego wyznacza powrót do stanu, w którym i słowo, i muzyka mogły wyrażać to, co niewyrażalne.

 

Dorota Kozińska


Alexander Liebreich

Alexander Liebreichod września 2012 r. jest dyrektorem artystycznym i I dyrygentem Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. Od 2015 r. pełni funkcję dyrektora artystycznego Festiwalu Katowice Kultura Natura, w ostatnim czasie powierzono mu również kierownictwo artystyczne Festiwalu Richarda Straussa w Garmisch-Partenkirchen. Ponadto został przewodniczącym Towarzystwa Richarda Straussa jako następca Wolfganga Sawallischa i Brigitte Fassbaender.

W latach 2006–2016 piastował stanowisko I dyrygenta i dyrektora artystycznego Münchener Kammerorchester, z którą dokonał licznych nagrań płytowych. Najnowszy album zawierający Requiem T. Mansuriana (ECM), powstały we współpracy z RIAS Kammerchor, uzyskał nominacje do nagród International Classical Music Awards 2018 i Grammy 2018.

Koncertował z wieloma wiodącymi orkiestrami, m.in.: Royal Concertgebouw Orchestra, Orchestre National de Belgique, BBC Symphony Orchestra, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, Orquestra Sinfônica do Estado de São Paulo, NHK Symphony Orchestra, Tonhalle-Orchester Zürich. Współpracował z artystami tej miary, co: Lisa Batiashvili, Krystian Zimerman, Frank Peter Zimmermann, Gautier Capuçon, Leila Josefowicz czy Isabelle Faust.

W październiku 2016 r. Bawarskie Ministerstwo Edukacji, Kultury, Nauki i Sztuki przyznało mu nagrodę specjalną w dziedzinie kultury.

W grudniu 2017 r. został mianowany głównym dyrygentem i dyrektorem artystycznym Praskiej Radiowej Orkiestry Symfonicznej.

Studiował w monachijskiej Hochschule für Musik und Theater i salzburskim Mozarteum, zdobywając swoje pierwsze doświadczenia artystyczne pod kierunkiem Michaela Gielena i Nikolausa Harnoncourta. Silny wpływ wywarł nań również jego mentor, Claudio Abbado, z którym współpracował podczas projektów z udziałem Berliner Philharmoniker i Gustav Mahler Jugendorchester.

W styczniu 2017 r. nagranie płytowe Szymanowski, Lutosławski – dokonane przez NOSPR pod batutą Alexandra Liebreicha, z udziałem Gautiera Capuçona – zostało uhonorowane International Classical Music Award; jest to trzeci album serii z muzyką polską klasyków XX wieku.


© Bartek Barczyk
© Bartek Barczyk

NOSPRpełni rolę ambasadora kulturalnego reprezentującego Polskę na międzynarodowej scenie artystycznej. Zespół utworzył w 1935 w Warszawie i prowadził do wybuchu II wojny światowej Grzegorz Fitelberg. Przez okres funkcjonowania zespołu jego dyrektorami artystycznymi byli tak wybitni dyrygenci, jak Witold Rowicki, Jan Krenz, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Tadeusz Strugała, Jerzy Maksymiuk, Stanisław Wisłocki, Jacek Kaspszyk, Antoni Wit i Gabriel Chmura. 31 sierpnia 2012 funkcję dyrektora artystycznego i I dyrygenta  objął Alexander Liebreich. Pierwszym dyrygentem gościnnym NOSPR jest Stanisław Skrowaczewski, dyrygentem honorowym – Jan Krenz.

Z zespołem występowało wielu znakomitych dyrygentów i solistów, m.in. Martha Argerich, Leonard Bernstein, Placido Domingo, Barbara Hendricks, Paweł Klecki, Kiryłł Kondraszyn, Witold Lutosławski, Mischa Maisky, Neville Marriner, Kurt Masur, Ivan Monighetti, Kun Woo Paik, Krzysztof Penderecki, Maurizio Pollini, Mścisław Rostropowicz, Artur Rubinstein, Jerzy Semkow, Isaac Stern czy Krystian Zimerman.

Prócz nagrań archiwalnych dla Polskiego Radia orkiestra zrealizowała ponad 200 płyt CD dla wielu renomowanych wytwórni (m.in. Decca, EMI, Philips, Chandos, Naxos). Za dokonania fonograficzne NOSPR wyróżniony został licznymi nagrodami, m.in. Diapason d’Or Grand Prix du Disque de la Nouvelle Académie du Disque, Cannes Classical Award, Midem Classical Award.

Orkiestra występowała niemal we wszystkich krajach Europy, w obu Amerykach, a także w Japonii, Hongkongu, Chinach, Australii, Nowej Zelandii, Korei i w krajach Zatoki Perskiej. W ostatnich latach NOSPR zrealizowała wiele projektów, m.in. Maraton twórczości Góreckiego, Pociąg do muzyki Kilara. Od 2005 NOSPR jest organizatorem biennale – Festiwalu Prawykonań Polska Muzyka Najnowsza.


Michael Weinius

Michael WeiniusEdukację muzyczną rozpoczął w Sztokholmie. W 1993 r. zadebiutował jako Guglielmo w Così fan tutte W.A. Mozarta, co utorowało mu drogę do dalszej kariery artystycznej.

Występował na deskach większości teatrów operowych w Szwecji, śpiewając takie partie, jak Renato w Balu maskowym i Markiz Posa w Don Carlosie G. Verdiego oraz Marcello w Cyganerii G. Pucciniego.

Zasłynął również jako wykonawca ról w operach współczesnych (Cry Wolf H. Geforsa, Jeppe i Bathsheba S.D. Sandströma). Jest stale zapraszany do udziału w recitalach i projektach wokalno-instrumentalnych na całym świecie, m.in. we Francji, w Danii, Norwegii, Austii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Belgii i Stanach Zjednoczonych.

Otrzymał wiele prestiżowych nagród, m.in. Gösta Winbergh Award (2004) i Birgit Nilsson Prize (2006).

Jego zróżnicowany repertuar obejmuje liczne kreacje sceniczne, wśród których można wyróżnić takie partie, jak Laca Klemeň w Jenůfie L. Janáčka (Norrlandsoperan), Don José w Carmen G. Bizeta (Royal Stockholm Royal Philharmonic Orchestra, dyr. Marc Soustrot), Riccardo w Balu maskowym G. Verdiego (Malmö Opera), Siergiej w Lady Makbet mceńskiego powiatu D. Szostakowicza (Värmlandsoperan) oraz role wagnerowskie (Loge w Złocie Renu, Zygmunt w Walkirii, partie tytułowe w ParsifaluLohengrinieTristanie i Izoldzie) prezentowane m.in. na deskach Deutsche Oper am Rhein, Bayerische Staatsoper, Deutsche Oper Berlin, Staatstheater Kassel, Opera North i Opery Królewskiej w Sztokholmie.


Zbigniew Zamachowski

Zbigniew ZamachowskiAktor filmowy i teatralny, autor muzyki i tekstów piosenek. W 1985 r. ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.

Jest laureatem licznych nagród, wśród których można wyróżnić m.in. II nagrodę przyznaną podczas 18. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu (1980), Złote Kaczki, Wiktory, nagrodę im. Aleksandra Bardiniego w ramach 18. Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu (1997) czy nagrody za najlepsze pierwszoplanowe role męskie wręczone podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Zasłynął jako wykonawca piosenek z repertuaru Kabaretu Starszych Panów, Agnieszki Osieckiej, Jonasza Kofty, Wojciecha Młynarskiego, Grzegorza Turnaua i własnych kompozycji do tekstów autorskich. Wśród spektakli muzycznych z jego udziałem można wyróżnić m.in. Zimy żal (reż. Magda Umer, Jeremi Przybora; 1988) i Big Zbig Show (reż. Magda Umer; 1992).

Na ekranie zadebiutował w 1981 r., wcielając się w rolę Ryśka w Wielkiej majówce (reż. Krzysztof Rogulski), co utorowało mu drogę do dalszej kariery artystycznej. Zagrał w wielu filmach w reż. Kazimierza Kutza, Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Wajdy, Wojciecha Jerzego Hasa, Jacka Bromskiego, Macieja Wojtyszki, Filipa Bajona, Wojciecha Marczewskiego.

Współpracuje z zespołem Teatru Narodowego, prowadzi także działalność pedagogiczną jako wykładowca Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.

Został uhonorowany Złotym Krzyżem Zasługi (2005), Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2015) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2017).